Muziek in het Monument

Om het zedelijk niveau van de kolonisten te vergroten, moesten zij verplicht naar de kerk. Iedere zondag werd door de wijkmeester gecontroleerd of je er wel was. Bij afwezigheid werd een boete van een stuiver opgelegd. In 1855 werd deze protestantse kerk ingewijd en in 1867 werd de pastorie gebouwd. De eerste predikant was dominee Dons. Dankzij een gift van Koningin Emma werd de kerk in 1898 uitgebreid met een catechisatiegebouw. De Koloniekerk Willemsoord is tegenwoordig eigendom van de Protestantse gemeente Willemsoord-Peperga-Blesdijke.

De kerk van het buurtschap (gehucht, streekdorp) Avereest kent een lange geschiedenis. Het is in de 12e eeuw ontstaan op een hoge zandrug door ontginningen van de woeste gronden langs het riviertje de Reest. De parochie Avereest omvatte buurtschappen aan beide zijden van de Reest, zowel in Drenthe als Overijssel. Aan het begin van de 17e eeuw werd de kerk protestants. Na een periode van veel gesteggel, werd rond 1851 uiteindelijk besloten tot nieuwbouw en wel op de huidige plek. De Reestkerk van nu kreeg in 1852 een torentje. Het kerkorgel kwam in 1866. 

Vanaf 1818 bestond er kerkplicht voor de koloniebewoners. Hiermee probeerde de Maatschappij van Weldadigheid een bijdrage te leveren aan de verhoging van het zedelijk niveau van de kolonisten. In 1851 werd de eerste steen gelegd voor de protestantse kerk van de kolonie Frederikoord. Tot juni 2009 werd deze kerk gebruikt door de Hervormde Gemeente. Het orgel, gebouwd door Van der Molen, is eveneens een rijksmonument. Vandaag de dag wordt het kerkje gebruikt voor bijzondere gelegenheden en festiviteiten. 

De kerk werd in 1825 gebouwd als waterstaatskerk, door de aannemer Harm Wind, die waarschijnlijk ook het ontwerp maakte. Naar voorbeeld van de Koepelkerk in het nabijgelegen Smilde. De kerk was bestemd voor de Hervormde bewoners van de Kolonie Veenhuizen. De achtkantige koepel, met inwendig koepelgewelf op Toscaanse zuilen en een rondgaande galerij, is een rijksmonument. De kerk kreeg haar klok pas in 1946. Het gebouw is nog steeds als kerk in gebruik, naast bewoners van Veenhuizen bezoeken gedetineerden uit de plaatselijke gevangenis de diensten.